Waarom langdurige rugpijn wél over kan gaan

Misschien herken je dit.
Je rugpijn is er al maanden, misschien jaren. Je hebt onderzoeken gehad, oefeningen gedaan, rust genomen. En toch blijft de pijn terugkomen. Langzaam sluipt er een gedachte in je hoofd:
“Dit hoort nu blijkbaar bij mij.”

Maar wat als langdurige rugpijn niet betekent dat je lijf stuk is, maar dat het vast is komen te zitten in een beschermstand, die niet met een massage weer ‘’los’’ komt. 

Wanneer pijn niet meer alleen uit de rug komt

Bij langdurige rugpijn is de pijnervaring vaak groter dan wat er lichamelijk te zien is. Spieren en gewrichten spelen een rol, maar ook je zenuwstelsel. Niet omdat het tussen je ‘’oren’’ zit, maar omdat er daadwerkelijk iets aan de hand is. 

Veel mensen met langdurige pijn staan onbewust langdurig in de orthosympathische stand: de actiestand.
Dit is de stand van:

• alert zijn

• spanning vasthouden

• “op je hoede” bewegen

Handig bij gevaar, maar funest als deze stand weken of maanden aan blijft staan. Ontspanning en herstel horen juist bij de parasympathische stand. Als die onvoldoende wordt bereikt, krijgt het lichaam simpelweg geen kans om te herstellen.

Niet-helpende gedachten versterken pijn

Langdurige pijn gaat zelden alleen over het lichaam. Gedachten spelen een grote rol.
Veel mensen ontwikkelen onbewust patronen zoals:

• “Als ik beweeg, maak ik het erger”

• “Mijn rug is zwak”

• “Dit gaat nooit meer over”

Dit wordt in de zorg catastroferen genoemd. Dat klinkt zwaar, maar het is geen oordeel of verwijt. Het beschrijft een heel menselijk beschermmechanisme van het brein. Alleen: dit patroon helpt je lichaam niet verder richting herstel.

Vaak gaat dit samen met bewegingsangst (kinesiophobia). Daardoor wordt beweging langzaam vermeden, neemt de belastbaarheid af en raakt het lichaam steeds minder gewend aan belasting.

Wat er dan lichamelijk gebeurt

Wanneer beweging wordt vermeden:

• neemt spierkracht af

• vermindert spieruithoudingsvermogen

• daalt de mobiliteit

• raakt de motorische controle verstoord

Spieren gaan óf te veel aanspannen, óf juist te weinig meedoen. Het lichaam kiest voor compensatie in plaats van samenwerking. Ook houding en ademhaling veranderen vaak mee, zonder dat je het doorhebt.

Sensitisatie: wanneer het alarmsysteem te scherp staat

Bij langdurige pijn kan het zenuwstelsel gevoeliger worden. Dit heet sensitisatie:

• perifeer: zenuwen in het pijngebied reageren sneller

• centraal: het brein interpreteert prikkels eerder als pijn

Dat betekent dat pijn niet altijd gelijkstaat aan schade, maar aan een overbeschermend alarmsysteem. Begrijpen hoe pijn werkt, pijneducatie, is daarom een essentieel onderdeel van herstel. (lees ook mijn andere blog over pijn). 

Stress, slaap en leefstijl doen ertoe!

Langdurige stress, piekeren, emoties zoals angst of somberheid, een verstoorde slaapkwaliteit, weinig beweging of suboptimale voeding: ze beïnvloeden allemaal het zenuwstelsel.

Ook werkgerelateerde factoren (lang zitten, hoge werkdruk, weinig autonomie) en andere psychosociale factoren kunnen de pijn in stand houden. Het lichaam kijkt niet alleen naar spieren, maar naar het geheel. Wij bij Fysiotherapie BeYou zeggen ook wel is ‘’Context matters" in het Engels. 

Herstel gaat over balans, niet over vermijden

Herstel betekent zelden: alles laten.
Het gaat om het herstellen van de balans tussen:

• belasting (werk, sport, dagelijkse activiteiten)

• belastbaarheid (wat je lichaam aankan op dat moment)

Dat vraagt om een andere copingstrategie: niet vechten tegen pijn, maar samenwerken met je lichaam. Stap voor stap.

Bewegen herleren, niet forceren

Wanneer beweging weer rustig wordt opgebouwd:

• verbetert de motorische controle

• groeit het vertrouwen

• neemt de conditionele fitheid toe

• zakt de spierspanning

Het lichaam leert opnieuw dat bewegen veilig is. Daarmee verschuift het zenuwstelsel langzaam terug richting herstel en ontspanning.

De kern: vertrouwen en zelfeffectiviteit

Misschien wel de belangrijkste factor: zelfeffectiviteit.

Het gevoel: “Ik heb invloed op mijn klachten.”

Niet omdat de pijn meteen weg is, maar omdat je begrijpt:

• wat er gebeurt

• waarom het gebeurt

• en wat jij zelf kunt doen

Waarom langdurige rugpijn dus wél over kan gaan

• Langdurige rugpijn is zelden één probleem. Het is een samenspel van:

• lichaam, zenuwstelsel, gedachten, emoties, leefstijl, belasting EN context! 

• Wanneer die puzzelstukjes samen worden bekeken en stap voor stap worden aangepakt, ontstaat er ruimte voor herstel. Niet door harder te trainen, maar door slimmer te luisteren.

• En juist daarom kan langdurige rugpijn, ondanks alles, wél overgaan.

Ben je benieuwd of wij bij Fysiotherapie BeYou iets voor jou kunnen betekenen?
Je bent van harte welkom om ons een mailtje te sturen. We denken graag met je mee, luisteren naar jouw verhaal en bespreken samen welke mogelijkheden er voor jou zijn.